Zierikzee
Herdenkingen in huizen, winkels en scholen die de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog invoelbaar maken.
29 april 2026
Open Joodse Huizen
Huizen van Verzet
Familie Wilkens
De in 1874 geboren slager Abraham Wilkens trouwde in 1903 met de twee jaar oudere Regina Gras. Het stel ging in dit pand wonen en kreeg vijf kinderen. Regina overleed in 1941, ze heeft de verschrikkingen van de Sjoa niet hoeven meemaken.
Twee van de kinderen van Abraham en Regina trouwden met een niet-Jood, wat hen het leven redde. De rest van de familie werd in maart 1942 gedwongen om naar Amsterdam te verhuizen. Geen van hen overleefde de oorlog. Abraham werd op 5 februari 1943 op 68-jarige leeftijd in Auschwitz vermoord.Op 29 april vertelt Mieke de Ruiter, de kleindochter van Abraham en Regina, over het leven en de oorlogsjaren van haar grootouders en hun gezin.
Breedstraat 10
Familie Labzowski
Aan het begin van de twintigste eeuw hadden Jacob Labzowski en zijn echtgenote Betsy in dit pand een bloeiende mode- en manufacturenzaak, die in de wijde omgeving bekendheid genoot. In 1919 overleed Betsy, waarna Jacob opnieuw trouwde en naar Hilversum vertrok. In het daaropvolgende jaar droeg hij de winkel over aan zijn zoon Henoch.
Henoch, zijn vrouw Laura en hun drie dochters Betsy, Rosa en Clara woonden boven de winkel. Hun gezinsgeluk werd in 1942 wreed verstoord toen ze gedwongen werden naar Amsterdam te verhuizen. Alleen Henoch en dochter Clara wisten de oorlog te overleven. Laura, Rosa en Betsy werden in verschillende kampen vermoord.Op 29 april vertelt Clara’s zoon Marcel Zilverberg het verhaal van zijn grootouders, moeder en tantes.
Havenpark 5
Willem en de geheime telefoonlijn
Om aan de Arbeitseinsatz te ontkomen besluiten leden van het verzet in december 1944 om de bevolkingsadministratie van Renesse en omliggende gemeenten in handen te krijgen en te begraven. De Duitse bezetter reageert furieus en de verzetsmannen moeten onderduiken. Onder hen bevindt zich Willem Boot.
Via een geheime telefoonverbinding met bevrijd gebied wordt contact gelegd met Engelse troepen. Die besluiten een boot te sturen om een aantal geallieerde piloten en de verzetsmannen op te halen. Op het afgesproken tijdstip zitten de mannen te wachten maar er komt een Duitse patrouille aan. Er ontstaat een vuurgevecht waarna Willem en negen anderen worden gearresteerd.
In Zierikzee worden de mannen verhoord en vreselijk mishandeld. Nog dezelfde dag worden ze in Renesse geëxecuteerd. De moord op de ‘Tien van Renesse’ staat diep gegrift in het collectieve geheugen van het eiland. Dit verhaal wordt vertelt door Leendert van der Werf.
Havenplein 3
De geheime telefoonlijn bediend door Minkema, verzetsman en baas van het PZEM kantoor.
Programma 29 april
Op verschillende adressen worden slachtoffers en overlevenden van de Tweede Wereldoorlog herdacht. Bijwonen is gratis.
Sint Domusstraat 17
Pia Krijger vertelt het verhaal van het Joodse gezin Van Dijk en over het hartverscheurende afscheid dat dochter Suusje moest nemen van haar hartsvriendin.
Deze locatie is niet rolstoeltoegankelijk
Breedstraat 10
Mieke de Ruiter over het leven en de oorlogsjaren van haar grootouders, de Joodse Abraham en Regina Wilkens en hun gezin.
Deze locatie is niet rolstoeltoegankelijk
Havenpark 5
Marcel Zilverberg vertelt het verhaal van zijn Joodse familie Labzowski, van wie slechts twee leden de oorlog wisten te overleven.
Deze locatie is rolstoeltoegankelijk
Havenplein 3
Leendert van der Werf over de mislukte ontsnappingspoging van verzetsman Willem Boot en negen anderen.
Deze locatie is niet rolstoeltoegankelijk
Met dank aan
Met dank aan: Stichting Democratie & Media, Vfonds, de deelnemers van de VriendenLoterij, Gemeente Schouwen-Duiveland en anonieme stichtingen
