Gemeente Twenterand
2 mei 2026
Open Joodse Huizen
Huizen van Verzet
De razzia in Den Ham
Op 5 februari 1944 vond er in Den Ham een ingrijpende razzia plaats. Duitse soldaten drongen luidruchtig deze woning binnen om verzetsman Hendrik de Ruiter te arresteren. Hendrik was die dag 38 jaar geworden. Het zou zijn laatste verjaardag zijn en zonder afscheid te kunnen nemen van zijn vrouw en vijf kinderen, werd hij meegenomen.
De razzia was zorgvuldig voorbereid, naast Hendrik werden er nog vijf verzetsmannen gearresteerd. Onder de soldaten bevond zich ook Jan Willem van der Tuin, een collaborateur die de voorgaande tijd in het verzet had geïnfiltreerd. Een aantal leden van de verzetsgroep had geluk en wist de dans te ontspringen.
Op 2 mei vertelt Ineke Kuiper-Dam, kleindochter van een van de weggevoerde mannen, hun verhaal.
Molenstraat 25, Den Ham
Verzet in Vroomshoop
Vanuit deze woning gaf Frits Haselhoff leiding aan de lokale verzetsgroep in Vroomshoop. Hier werden verzetsafspraken gemaakt, onderduik geregeld, informatie gedeeld en contact onderhouden met andere verzetsgroepen in de regio. Op zolder stond een zender om geheime berichten naar Londen te sturen.
Frits moest regelmatig ook zelf onderduiken omdat de bezetter hem op het spoor was. Op 5 december 1944 ging dit bijna mis, maar door zich onder een stapel aardappelzakken te verstoppen, overleefde hij op wonderbaarlijke wijze een huiszoeking.
Toen na de bevrijding van het dorp (vermeende) NSB’ers werden opgepakt, wist Frits het voor elkaar te krijgen dat de lokale bevolking niet voor eigen rechter zou spelen. In de woning, die nog steeds de littekens van de bevrijding draagt, vertelt lid van het 4 mei-comité Vroomshoop Mink de Jong dit bijzondere verzetsverhaal.
Hoofdstraat 31, Vroomshoop
Onderduiken op eigen land
Op deze boerderij van Jacob en Trijntje Blaakmeer vonden tijdens de Duitse bezetting van Nederland allerlei illegale zaken plaats. Op zolder werden tabaksbladen gedroogd en er stond zout opgeslagen. In de schuur van de boerderij stalden de Duitsers door hen gevorderde paarden, die door boerenzoon Freerk Blaakmeer werden verzorgd.
Op een dag betrapte Freerk een Duitse militair die op zolder bij de tabaksbladen zat. Na een korte worsteling viel de Duitser van de zolder en brak zijn arm. Freerk dook vervolgens drie weken lang onder in de rogge op zijn eigen land. In de woonkamer van de boerderij is in een kast nog steeds het luik te zien waar de familie onderduikers verborg.
Op 2 mei vertelt Johan Dekker, kleinzoon van de familie, de bijzondere oorlogsverhalen die zich op en om deze boerderij hebben afgespeeld.
Twistveenweg 13, Westerhaar
Programma 2 mei
Op verschillende adressen worden slachtoffers en overlevenden van de Tweede Wereldoorlog herdacht. Bijwonen is gratis.
Dorpsstraat 54, Den Ham
In 1924 beviel de jonge, Joodse Leea Wolff van een dochtertje dat ze Betsy noemde. Nooit vertelde ze iemand wie de vader was en toen Leea vier jaar na de geboorte van Betsy overleed, nam ze dit geheim mee haar graf in. In 1942 verklaarde de niet-Joodse Hammenaar Derk Jan Dommerholt dat Betsy zijn dochter was en redde zo haar leven. Betsy’s dochter Marijke van der Kroft vertelt het verhaal.
Deze locatie is rolstoeltoegankelijk
Daarleseweg 6, Den Ham
Simon en Judic Schlosser-van Dam vormden met hun kinderen het enige Joodse gezin van Den Ham. Samen met hun zoons Meichel en Gompert werden Simon en Judic begin 1943 gearresteerd en naar Sobibor gedeporteerd. Dochter Lena was door haar gemengde huwelijk de enige van het gezin die de oorlog overleefde. Haar kleinzoon Wim Alfing vertelt zijn familieverhaal.
Deze locatie is rolstoeltoegankelijk
Molenstraat 25, Den Ham
Hier hadden Jacob en Erna Pino hun café en hotel. Hun verhaal wordt op de parkeerplaats verteld.
Deze locatie is rolstoeltoegankelijk
Hoofdstraat 29, Vroomshoop
In dit pand woonde verzetsman Jan Jacob de Groot met zijn gezin. In een grote woonwagen in zijn boomgaard verborg hij drie parachutisten en een verzetsman. Op 4 december 1944 bleek de boel verraden en ook Jan werd gearresteerd. 4 mei-comitélid Suzanne Ekkel vertelt zijn verhaal.
Deze locatie is niet rolstoeltoegankelijk
Hoofdstraat 31, Vroomshoop
Mink de Jong vertelt het verhaal van verzetsman Frits Haselhoff.
Deze locatie is niet rolstoeltoegankelijk
Twistveenweg 13, Westerhaar
Mink de Jong vertelt het verhaal van verzetsman Frits Haselhoff.
Deze locatie is rolstoeltoegankelijk
