Proefopstelling over vernietigingskamp Sobibor

Publieksonderzoek: Het onvoorstelbare verbeeld

Het Nationaal Holocaust Museum (NHM) in oprichting maakt momenteel plannen voor de vaste opstelling in het museum. Veel ruimte en aandacht is er voor de moord op joden uit Nederland, de plekken waar en de wijze waarop zij zijn vermoord. Het NHM is een beeldtaal aan het ontwikkelen om de Holocaust mee vorm te kunnen geven.

Tussen 2 maart en 20 juli 1943 werden 34.313 joodse mannen, vrouwen en kinderen uit Nederland naar het vernietigingskamp Sobibor in bezet Polen gedeporteerd. Vrijwel iedereen werd direct na aankomst vermoord. Slechts achttien mensen overleefden. Zestien van hen, onder wie Jules Schelvis, waren direct doorgezonden naar nabijgelegen werkkampen. Twee van hen, Selma Wijnberg en Ursula Stern, waren in Sobibor te werk gesteld. Na de opstand van gevangenen op 14 oktober 1943 is het kamp door de nazi’s geheel afgebroken en werden bijna alle sporen van de massamoord gewist.

Maquette van Sobibor gemaakt door Jules Schelvis

Verbeelding van Sobibor in de Hollandse Schouwburg

In Sobibor is ongeveer een derde van alle uit Nederland weggevoerde joden omgebracht. Hoe geef je in een museum vorm aan deze verschrikkelijke en voor velen onvoorstelbare geschiedenis? Bij het tot stand brengen van een presentatie over het vernietigingskamp Sobibor wegen nauwkeurige informatie en de waardigheid van de slachtoffers zwaar mee. Ook de betekenis van het voormalige kampterrein en de emoties die deze plek bij bezoekers oproept, spelen een rol.

Het NHM toont vanaf 4 december 2017 in de Süskindzaal van de Hollandsche Schouwburg een proefopstelling met een keuze uit verbeeldingen van Sobibor. Er zijn (persoonlijke) voorwerpen, films, getuigenissen en documenten te zien. De Poolse ontwerper Aleksandr Mazurek maakte video-animaties die gebaseerd zijn op archeologische opgravingen op het voormalige kampterrein. In 2013 werd tijdens een van de opgravingen het naamplaatje van de op achtjarige leeftijd omgebrachte David (Deddie) Jacob Zak gevonden. De vondst is bijzonder, omdat er weinig persoonlijke voorwerpen van slachtoffers bewaard zijn gebleven. Verder spreekt ooggetuige Selma Wijnberg over haar ervaringen in Sobibor, vertellen scholieren wat zij leerden over het vernietigingskamp door het lezen van teksten van Jules Schelvis, en staat er een maquette van het kamp.

Naamplaatje van de achtjarige Deddie Zak

Wilt u ook meedoen?

Het museum vraagt bezoekers in een publieksonderzoek naar hun verwachtingen van, ideeën over en reacties op de verschillende verbeeldingen van Sobibor, zoals die in deze proefopstelling te zien zijn.

Informeer aan de balie van de Hollandse Schouwburg voor informatie over deelname of stuur een mail naar: PublieksOnderzoekNHM@jck.nl
De proefopstelling is te zien van 4 december tot en met 31 januari 2018, van maandag t/m vrijdag tussen 11.00 en 16.00 uur.

Wilt u de opstelling in het weekend bezoeken? Neem dan ook contact op met bovenstaand e-mailadres.

Deze proefopstelling is gesponsord door het vfonds.

vfonds

This site is also available in English.