Menu

Reactie NIOD en Joods Cultureel Kwartier op berichtgeving in de media

22 april 2019

Het Joods Cultureel Kwartier en het NIOD zijn onaangenaam verrast door de toon en inhoud van de publieke discussie over het al dan niet opnemen van vier foto’s in de tentoonstelling ‘De Jodenvervolging in foto’s. Nederland 1940-1945’ in het Nationaal Holocaust Museum i.o. In de berichtgeving is een inhoudelijk verschil van opvatting over het tonen van de foto’s van de hand van Alberto Errera uit vernietigingskamp Auschwitz ten onrechte gepresenteerd als een door ethische en religieuze argumenten bepaald conflict, met de suggestie dat het Nationaal Holocaust Museum i.o. wrede foto’s zou censureren. Deze voorstelling van zaken wijzen wij met kracht af.

Wij erkennen dat er een verschil van opvatting heeft bestaan tussen het museum en de bij het NIOD werkzame samenstellers van de tentoonstelling. Onderdeel van deze interne discussie was de herkomst van de foto’s van Errera in het licht van deze tentoonstelling. De uitzonderlijke foto’s, waarop de verbranding van de lijken van Hongaarse joden te zien is, zijn heimelijk gemaakt door Alberto Errera, een Griekse jood, en niet direct verbonden met de Nederlandse joden waaraan deze tentoonstelling is gewijd. Dat pleitte ervoor de foto’s van Errera niet op te nemen, maar wel twee beelden waarop Nederlandse joden in Auschwitz en Bergen-Belsen te zien zijn, als referentie naar het lot van Nederlandse joden na hun deportatie. Dat laatste was voor alle samenstellers van de tentoonstelling van fundamenteel belang. Dat de foto’s van Errera moesten worden afgeplakt, was het gevolg van een praktisch besluit om alle expositiebladen in één keer, voor zowel Amsterdam als Berlijn, te vervaardigen; in de Duitse hoofdstad zullen de foto’s namelijk wel deel uitmaken van de tentoonstelling.

Tegelijk wil het Museum zich rekenschap geven van de ethische dilemma’s rond het tonen van wrede foto’s. Om die reden presenteert het Joods Cultureel Kwartier sinds een aantal maanden in de Hollandsche Schouwburg, aan de overkant van het Nationaal Holocaust Museum i.o., een installatie waarin het museum met zijn publiek in gesprek gaat over de ethische en educatieve vraagstukken die dergelijke foto’s onherroepelijk oproepen. Drie van de foto’s van Alberto Errera, die tot de schokkendste behoren die er van de Holocaust zijn gemaakt, maken deel uit van die installatie. De foto’s worden daar getoond in een context die naar het oordeel van het JCK recht doet aan hun enorme historische belang. De resultaten van dit onderzoek zijn van grote waarde in de voorbereidingen voor het permanente Nationaal Holocaust Museum dat in 2022 hoopt open te gaan. De installatie in de Hollandsche Schouwburg vormde een extra argument om de vier foto’s van Errera niet in de tentoonstelling over de Jodenvervolging in Nederland op te nemen. 

Beide instellingen zijn trots op de samenwerking en op de succesvolle tentoonstelling die daar het resultaat van is. 

Emile Schrijver, algemeen directeur Joods Cultureel Kwartier
Frank van Vree, directeur NIOD

This site is also available in English.