Menu
Evenement

NHM vertelt Getuige: Paul Hellmann

Zondag 24 september 14.00 tot 15:00

‘Ik wist nog maar kort dat we Joods waren en dat de Duitsers een hekel aan ons hadden.’ Paul Hellman - NRC Handelsblad, 12 april 2011

Paul Jakob Hellmann (1935) groeide als enig kind op in Rotterdam. Zijn Weens-joodse vader Bernhard, zoon van de Oostenrijkse textielfabrikant Paul Hellmann en Irene Hellmann-Redlich, was voorbestemd voor een carrière in 'de textiel'. Pauls moeder, Clarissa Hauchmann, had een Russisch-joodse vader en een Groningse moeder. Na de dood van haar man vluchtte Paul’s grootmoeder Irene van Wenen naar Londen.

In 1939 kwam zij naar Rotterdam om bij het gezin van haar zoon Bernhard te gaan wonen. In de eerste oorlogsjaren vervaardigde Bernhard houten sieraden om zijn gezin te kunnen onderhouden. In 1942 doken de gezinsleden ieder afzonderlijk onder. De zevenjarige Paul kwam na een kort verblijf elders op de Veluwe terecht bij de oudste dochter van het echtpaar Kröller-Müller. Zijn vader vond onderdak niet ver bij hem vandaan, in Lunteren. Bernhard werd begin 1943 verraden en als strafgeval via Westerbork naar Sobibor gedeporteerd, waar hij werd vermoord. Vanwege haar huwelijk met een joodse man dook ook de half-joodse Clarissa onder; zij overleefde de oorlog.

In 2009 en 2010 was Paul Hellmann een van de Nederlandse Nebenkläger (medeaanklagers) in het proces tegen de Oekraïner Iwan (John) Demjanjuk (1920-2012), die beschuldigd werd van oorlogsmisdaden. In mei 2011 werd hij schuldig bevonden en veroordeeld voor medeplichtigheid aan de moord op circa 28.000 joden, onder wie veel Nederlanders.

In 2015 publiceerde Paul Hellmann het boek Irene, mijn grootmoeder: de neergang van een Weens-joodse familie, waarin hij het leven van zijn grootmoeder schetst aan de hand van brieven en foto’s. Op de tentoonstelling Uit de vergetelheid. De herontdekte fotografie van Annemie en Helmuth Wolff in het Nationaal Holocaust Museum is een portret van haar te zien. Op 10 februari 1943 liet Irene Hellmann zich fotograferen door Annemie Wolff. Daarna dook zij onder in Amsterdam, waar zij als gevolg van verraad in Duitse handen viel. Irene Hellmann werd in Auschwitz vermoord.
 

Paul Hellmann
Paul Hellmann

Elke maand deelt een getuige zijn of haar herinneringen aan de tweede wereldoorlog aan de hand van een interview met Esther Göbel, projectmedewerker Joods Cultureel Kwartier. Het zijn bijzondere gesprekken in aanwezigheid van publiek. De gesprekken worden vastgelegd op video en zijn naderhand in het Kenniscentrum van het Joods Cultureel kwartier te bekijken.

Locatie
Nationaal Holocaust Museum
Plantage Middenlaan 27
1018 DB Amsterdam

Toegang: Gratis op vertoon van entreebewijs voor het Joods Cultureel Kwartier

Tijd: 14.00-15.00 uur

Aanmelden: mail naar evenementen@jck.nl

This site is also available in English.